2005/Nov/29

ท่ามกลางกระแสแห่งการแปรรูปรัฐวิสาหกิจที่กำลังดำเนินอยู่ในขณะนี้ กรณีการแปรรูปบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) มันจะถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นตัวอย่างในการวิพากษ์ถึงความสำเร็จและความล้มเหลวของการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ

ข้อความที่กล่าวว่า บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ภายหลังการแปรรูปมีกำไรมากกว่าบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) แสดงว่า ปตท.ประสบความสำเร็จในการแปรรูปมากกว่าการบินไทย อาจเป็นข้อสรุปที่ไม่ถูกต้องนัก เพราะทั้ง 2 กิจการมิได้อยู่ในตลาดเดียวกัน สภาวะการแข่งขันและสภาพแวดล้อมในตลาดจึงต่างกัน การจะสรุปความว่าทั้ง 2 กิจการประสบความสำเร็จหรือความล้มเหลวในการแปรรูปจึงมิอาจพิจารณาเฉพาะผลกำไรของบริษัทแต่เพียงอย่างเดียวได้

เมื่อพิจารณาในแง่ของสภาวะการแข่งขันในตลาด ก่อนการแปรรูป การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (ปตท.) และการบินไทยต่างก็เป็นผู้ผูกขาดในตลาด สำหรับ ปตท. เป็นผู้ผูกขาดในตลาดก๊าซธรรมชาติ เพราะได้รับสิทธิให้เป็นผู้จัดหาก๊าซธรรมชาติแต่เพียงรายเดียวในประเทศไทย ส่วนการบินไทยก็เป็นผู้ผูกขาดตลาดการบินเชิงพาณิชย์ในประเทศ แต่เมื่อกระบวนการแปรรูปเสร็จสิ้น บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ยังคงยึดสถานะความเป็นเจ้าตลาดอยู่ดังเดิม ในขณะที่บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) กลับไม่สามารถยึดสถานะความเป็นผู้ขายรายเดียวในตลาดได้อีกต่อไป

พลังงานไฟฟ้าเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิตประจำวัน และก๊าซธรรมชาติเป็นปัจจัยการผลิตหลักในการผลิตพลังงานไฟฟ้า ดังนั้น บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) จึงเผชิญกับเส้นอุปสงค์ต่อก๊าซธรรมชาติที่มีความยืดหยุ่นต่ำ หมายถึง หากบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ขึ้นราคาก๊าซธรรมชาติ 1% ของราคาเดิม ปริมาณความต้องการก๊าซธรรมชาติจะลดลงน้อยกว่า 1% ของปริมาณเดิม ซึ่งจะส่งผลสุดท้ายให้ ปตท. มีรายรับรวมที่สูงขึ้น นอกจากนี้ กระแสความต้องการใช้พลังงานที่สูงขึ้นก็มีส่วนในการผลักดันให้รายรับของบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) สูงขึ้นเช่นกัน

แต่ในกรณีของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) สถานการณ์หาเป็นเช่นนั้นไม่ เพราะภายหลังการแปรรูป ตลาดการบินเชิงพาณิชย์ในประเทศไทยมีสภาพการแข่งขันที่สูงขึ้นกว่าเดิม โดยมีบริษัทสายการบินต้นทุนต่ำ (Low Cost Airline) หลายรายเข้ามาแย่งชิงส่วนครองตลาด (Market Shares) ของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) จึงทำให้อำนาจเหนือตลาด (Market Power) ที่บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เคยมีก่อนการแปรรูปลดลง ส่งผลให้ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) มีพฤติกรรมการตั้งราคาที่แปรเปลี่ยนไป โดยจำต้องพิจารณาราคาของคู่แข่งขันในตลาดร่วมด้วย

จากอรรถาธิบายข้างต้นทำให้สามารถสรุปความได้ว่า การที่บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) มีกำไรมากกว่าบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) มิได้เป็นเพราะประสิทธิภาพที่เพิ่มขึ้นหลังการแปรรูป แต่เป็นเพราะสภาพแวดล้อมในตลาดที่ยังคงครองความเป็นเจ้าตลาดอยู่ได้ จึงทำให้บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) มีผลประกอบการที่เหนือกว่า

ในการพิจารณาความสำเร็จและความล้มเหลวในการแปรรูปรัฐวิสาหกิจใดๆ ควรใช้วัตถุประสงค์ของการแปรรูปรัฐวิสาหกิจนั้นๆเป็นเกณฑ์ อาทิ วัตถุประสงค์ในการแปรรูป ปตท. ที่รัฐบาลประกาศสู่สาธารณชน ได้แก่ การแปรรูปเป็นไปเพื่อเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารงานให้เทียบเท่ามาตรฐานสากล แต่เมื่อพิจารณาสภาพการณ์หลังการแปรรูป ปรากฏว่า การบริหารงานที่ไร้ประสิทธิภาพยังคงดำเนินอยู่ต่อไป ดังจะเห็นได้จากการที่ ปตท. ไม่สามารถจัดหาก๊าซธรรมชาติให้แก่ กฟผ. ตามปริมาณที่กำหนดได้ ทำให้ กฟผ. ต้องใช้น้ำมันเตาในการผลิตไฟฟ้าแทน ทั้งๆที่ ปตท. เป็นผู้ผูกขาดในการจัดหาก๊าซธรรมชาติ เหตุใดจึงมิอาจจัดหาก๊าซธรรมชาติตามปริมาณที่กำหนดได้ จากเหตุการณ์ดังกล่าว แสดงให้เห็นว่าวัตถุประสงค์ในข้อนี้ประสบความล้มเหลวอย่างเห็นได้ชัด

วัตถุประสงค์ข้อต่อมา คือ เพิ่มการแข่งขันในการให้บริการแก่ประชาชน แต่จากการวิเคราะห์สภาพความเป็นจริงหลังการแปรรูป ปรากฏว่า ปตท. ยังคงเป็นผู้ผูกขาดในการจัดหาก๊าซธรรมชาติต่อไป และฝ่ายรัฐบาลก็มิได้ให้ความสำคัญกับการเพิ่มการแข่งขันอย่างจริงจัง ทำให้วัตถุประสงค์ข้อนี้จึงประสบกับความล้มเหลวอีกเช่นกัน

หรือในกรณีของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการแปรรูปอยู่หลายข้อ เช่น เพื่อให้ประชาชนทั่วไปได้มีส่วนร่วมในการเป็นเจ้าของกิจการที่มีคุณภาพ แต่ในความเป็นจริงแล้ว สัดส่วนการถือหุ้นกลับตกอยู่กับนักลงทุนเพียงหยิบมือเดียว ทำให้ประชาชนทั่วไปไม่สามารถมีส่วนร่วมในกิจการดังกล่าวได้จริง ส่งผลให้วัตถุประสงค์ข้อนี้จึงไม่อาจสัมฤทธิ์ผลได้

ดังนั้น กฎเกณฑ์ในการพิจารณาความสำเร็จหรือความล้มเหลวของการแปรรูปรัฐวิสาหกิจใดๆจึงต้องพิจารณาจากวัตถุประสงค์ในการแปรรูป มิใช่พิจารณาจากมูลค่ากำไรแต่เพียงอย่างเดียว


edit @ 2005/12/04 13:51:26
ชื่อ: 
เว็บไซต์: 
คอมเมนต์:


smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????   ??????????????????
smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????

มาเยี่ยมเจ้าค่ะ
#1  by  Zo0Mo0k At 2005-11-29 18:49, 
ผมเคยเล่นเกมการบริหารประเทศเกมหนึ่ง พอลองจะแปรรูปการไฟฟ้า AI เกมมันยังห้ามไม่ให้แปรรูปเลย คิดดู หรือผู้บริหารประเทศคนปัจจุบันจะคิดสู้ AI ไม่ได้
#2  by  Lastwaltz At 2005-11-29 19:04, 
#3  by   (118.173.35.252) At 2008-11-25 12:09, 
ผมคิดว่ายังมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ เพราะการแปรรูปรัฐวิสาหกิจมิได้หมายความว่าเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายใหม่เข้าสู่ตลาด แต่เป็นการปรับโครงสร้างภายในของรัฐวิสาหกิจนั้น ๆ เท่านั้น ส่วนอำนาจการผูกขาดในการให้บริการหรือประกอบการก็ยังเป็นของรัฐวิสาหกิจนั้น ๆ
อย่างไรก็ตามการแปรรูปรัฐวิสาหกิจที่มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มกำไร (คนส่วนใหญ่คิดว่านี่คือประสิทธิภาพ)ผมว่าเป็นส่งที่น่ากลัวและมีผลกระทบในทางลบหลาย ๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านการบิดเบือนราคา คุณภาพและการให้บริการ
#4  by   (203.144.213.3) At 2009-02-25 11:23, 
รบกวนสอบถามรายละเอียดเกี่ยวกับ  ข้อมุลในการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ ของทั้ง 2 บริษัท นิดดนึงครับ ไม่ทราบว่าจะสามารถติดต่อได้ทางไหน ครับ  0860074876 รบกวน แอดไลน์ สอบถามข้อมุลได้มั้ยครับ
#5  by  jamesbond007 (202.122.130.32|202.122.130.32) At 2014-03-07 13:31, 

<< Home


Stabilizer
View full profile